Langdurige moeheid door ademhalingsproblemen
Mensen met COPD krijgen minder zuurstof binnen doordat hun longen minder goed werken. Dit zorgt ervoor dat het lichaam steeds harder moet werken om voldoende adem te halen. Een simpele actie zoals opstaan of kort lopen kan al veel moeite kosten. Vaak ben je na kleine inspanningen al op. Veel mensen met COPD hebben daardoor last van aanhoudende moeheid. Door deze vermoeidheid willen ze vaak overdag slapen, omdat het lichaam dan kan uitrusten. Ook ’s nachts merken mensen dat ze vaak wakker worden door benauwdheid, wat de slaap nóg slechter maakt. Overdag volgt dan weer een extra behoefte aan dutjes.
Waarom het lichaam zoveel slaap vraagt
Het lichaam van iemand met deze longziekte is continu bezig om voldoende zuurstof naar de organen te krijgen. Dit kost energie. Doordat ademen moeilijker gaat, raakt het lichaam sneller uitgeput. Ook afvalstoffen worden minder goed afgevoerd, wat het gevoel van zware benen of een zwaar hoofd kan geven. Als je COPD hebt, is het heel normaal dat je lichaam steeds roept om rust. Veel slapen is dus eigenlijk een soort beschermingsreactie. Het lichaam probeert zo te herstellen van de voortdurende inspanning die nodig is om te ademen. Voor mensen zonder deze ziekte lijkt het misschien overdreven, maar voor patiënten voelt het vaak alsof ze nooit écht uitgerust zijn.
Beweging en dagindeling zijn belangrijk
Ondanks de behoefte aan rust is het belangrijk om beweging te blijven zoeken, hoe klein ook. Kleine stukjes lopen, een simpele oefening of rustig fietsen kunnen al helpen om minder moe te zijn. Het lichaam raakt door lichte beweging soms juist minder snel uitgeput. Een vaste dagindeling is daarnaast prettig. Probeer vaste tijden te nemen voor rust en activiteit, en zorg dat je in de avond tot rust komt zonder zware taken. Slaap overdag alleen als je echt niet anders kunt, zodat je ’s nachts beter slaapt. Door deze balans krijgen veel mensen meer grip op hun vermoeidheid. Sommige mensen volgen een revalidatieprogramma onder begeleiding, bijvoorbeeld via een longfysiotherapeut.
Andere oorzaken van veel slapen bij COPD
Naast de moeite met ademen spelen er vaak andere dingen mee. Sommige mensen gebruiken medicatie waarvan ze slaperig worden. Ook speelt het mentale welzijn een rol. Mensen met deze ziekte zijn soms somber of maken zich zorgen om hun gezondheid. Zorgen, angst of stress kunnen nog vermoeiender werken waardoor overdag extra slaap nodig lijkt. Verder is het bekend dat slecht slapen door hoesten of kortademigheid de nachtrust verstoort. Hierdoor proberen veel patiënten het slaaptekort overdag in te halen. Het is belangrijk om regelmatig met een arts te praten als het slapen of de vermoeidheid je dagelijks leven erg belemmert.
Tips om de vermoeidheid wat te verminderen
Er zijn kleine aanpassingen mogelijk die kunnen helpen. Zorg voor een rustige en donkere slaapkamer zonder storend licht of geluid. Gebruik ondersteunende kussens als liggen lastig is en let op frisse lucht in de kamer. Natuurlijk blijft het belangrijk om rustig aan te doen, maar probeer op dagen dat het beter gaat toch iets actiefs te ondernemen. Soms kan een voedingsadvies helpen om wat meer energie te krijgen. Ook praten over vermoeidheid met anderen zorgt soms voor een opluchting. Familieleden en vrienden kunnen je ondersteunen door taken in het huishouden of boodschappen voor je te doen. Zo blijft er meer energie over voor dingen die je wél graag doet.
Veelgestelde vragen over COPD en veel slapen
Waarom ben je zo moe als je COPD hebt?
Bij COPD werkt het ademhalen moeizaam. Het lichaam krijgt minder zuurstof en moet meer moeite doen voor gewone dingen. Daardoor word je sneller moe en heb je vaak meer slaap nodig.
Helpt het om overdag te slapen als je zo moe bent?
Korte dutjes overdag kunnen helpen als je echt niet wakker kunt blijven. Maar te veel overdag slapen maakt het vaak lastiger om ’s nachts goed te slapen.
Kun je de vermoeidheid bij longziekten verminderen?
De moeheid kan soms minder zwaar worden door een combinatie van gezond eten, voldoende rust en lichte beweging. Overleg altijd met een arts of longverpleegkundige wat voor jou de beste aanpak is.
Is het normaal om je somber te voelen door de vermoeidheid?
Veel mensen met COPD voelen zich soms somber of verdrietig, zeker als ze moe zijn of weinig energie hebben. Dit is heel normaal en het helpt als je hierover praat met mensen in je omgeving of met een hulpverlener.
Wat kun je zelf doen om beter te slapen met COPD?
Een rustige slaapkamer, vaste slaaptijden en weinig schermgebruik voor het slapengaan kunnen helpen. Soms kan een arts speciale tips of hulpmiddelen geven om beter te slapen met deze ziekte.